TƯỢNG ĐỨC MẸ SẦU BI PIETÀ CỦA THIÊN TÀI MICHELANGELO

Thứ sáu - 14/09/2018 03:20
Trong lịch sử nghệ thuật nhân loại, có lẽ không có tác phẩm điêu khắc nào có nhiều phiên bản như Pietà Đức Mẹ Sầu Bi (1498-1499) của Michelangelo (1475 – 1564). Phiên bản lớn có khi lớn hơn tác phẩm gốc, phiên bản nhỏ có khi chỉ cao vài centimet, thể hiện bằng đủ các loại chất liệu, cho đến nay, áng chừng một, hai triệu bản. Có khi hơn nữa. Riêng ở Việt Nam, phiên bản khổ lớn, bày ở các không gian công cộng, khuôn viên nhà thờ, nghĩa trang… đã lên đến hàng trăm…
TƯỢNG ĐỨC MẸ SẦU BI PIETÀ CỦA THIÊN TÀI MICHELANGELO
TƯỢNG ĐỨC MẸ SẦU BI PIETÀ CỦA THIÊN TÀI MICHELANGELO

 

Có phải tại Pietà là một chủ đề quan trọng trong Nghệ thuật thánh Công giáo? Không hẳn. Bởi thực tế, có rất nhiều mẫu tượng Pietà khác nhau…

 

Có phải tại danh tiếng của tác phẩm? Không chắc. Rất hiếm người thực sự biết tác phẩm gốc được sáng tác thời nào và đang được đặt ở đâu…

 

Có phải tại tầm vóc thiên tài của tác giả quá lớn? Cũng không chắc. Bởi thực tế, rất ít người biết tác giả là Michelangelo và ông có vị trí thế nào trong lịch sử nghệ thuật…

 

Tại tác phẩm quá đẹp? Một vẻ đẹp sống động trong từng chi tiết, và vô cùng hài hòa? Vâng, quả thực như thế! Tuy nhiên, nhận định này lại hơi có phần chung chung, mơ hồ. Hiểu biết nghệ thuật, không ai có thể nói, Pietà này đẹp hơn những Pieta khác, của các tác giả khác!

 

Phải chăng vì Pietà diễn tả sự đau xót và thương xót? Gần như hầu hết các tác phẩm Pietà trước đó và sau đó đều nhấn mạnh đến khía cạnh này của chủ đề. Nhiều khi là quá thống thiết, bi thương!

 

Pietà của Michelangelo thể hiện một tinh thần khác!

 

Hình ảnh Đức Mẹ Maria trong Pietà của Michelangelo khá trẻ – như chỉ mới đôi mươi – ôm xác Chúa Giêsu trong lòng với tư thế ngồi vững chãi, và gương mặt, toát lên vẻ đẹp thanh thản, thánh thiện… Còn hình ảnh Chúa Giêsu cũng không được thể hiện với các dấu vết của sự khổ nạn. Gương mặt Ngài cũng toát lên vẻ thánh thiện, thanh thản…

 

Đương thời, các yếu tố khác biệt này đã gây ra nhiều tranh cãi. Nhiều người cho rằng tác phẩm đã không thể hiện đúng chủ đề và không đúng với thực tế!…

 

Tuy nhiên, theo Michelangelo:

 

Thiên Chúa không đến và chịu khổ nạn cho sự đau khổ, tuyệt vọng. Mà đến và chịu khổ nạn cho sự cứu rỗi và hy vọng. Sự đến và chịu khổ nạn của Người có ý nghĩa siêu nhiên, mà để đón nhận, cần phải vượt qua các cảm xúc thường tục và hướng đến cái đẹp tuyệt đối. Chỉ có nghệ thuật với cái đẹp tuyệt đối mới có thể thể hiện được công cuộc cứu chuộc thiêng liêng này của Người… Trong sự chiêm nghiệm, Đức Mẹ Maria vẫn luôn là một trinh nữ với vẻ đẹp trong trắng, tinh khôi. Và người đã có được sự thanh tịnh thuần khiết trong đức vâng lời… Sự tĩnh lặng của Mẹ thể hiện sự chấp nhận nỗi đau khủng khiếp với một đức tin mạnh mẽ vào Đấng Cứu Chuộc…

 

Dường như Michelangelo đã đúng. Và dường như tác phẩm của ông đã đến được với mọi người, đi vào lòng người, bởi chính vẻ đẹp siêu việt mà ông tạo ra bằng thiên tài của mình…!

 

Khi sáng tác Pieta, Michelangelo mới 24 tuổi. Tác phẩm bằng đá cẩm thạch này, do Hồng Y Jean de Billheres – một đại diện người Pháp tại Rôma – đặt làm như một đài tưởng niệm trong tang lễ của Ngài. Nhưng, từ thế kỷ 18, tác phẩm đã được chuyển vào đặt tại Vương Cung Thánh Đường Thánh Phêrô ở Rôma cho đến ngày nay.

 

Pietà của Michenlangelo đã đi vào lịch sử nghệ thuật nhân loại với tư cách là một kiệt tác điêu khắc của thời Phục Hưng.

 

Đức Mẹ Sầu Bi

 

Đức Mẹ Sầu Bi (hoặc Pietà theo tiếng Ý) là một chủ đề trong nghệ thuật Kitô giáo, miêu tả Maria ôm xác Chúa Giêsu, và thường thể hiện bằng tác phẩm điêu khắc. Đây là cảnh tượng đặc trưng nhất trong bối cảnh hạ xác Chúa Giêsu xuống khỏi cây thập giá. Đức Mẹ Sầu Bi (Pietà) cũng là một trong ba cảnh miêu tả nỗi đau đớn của Maria trước cái chết của Giêsu, con mình. Hai cảnh còn lại là Đức Mẹ Sầu Đau (Mater Dolorosa) và Đức Mẹ Sầu Thương (Stabat Mater) – hai cảnh này thường được thể hiện bằng tranh vẽ.


Một ví dụ nổi tiếng của việc thể hiện Đức Mẹ Sầu Bi là tác phẩm điêu khắc của Michelangelo nằm trong Vương cung thánh đường Thánh Phêrô ở Vatican. Cơ thể của Giêsu trong tác phẩm này khác với các phiên bản trước đó, thường nhỏ hơn và bằng gỗ. Maria cũng có vẻ trẻ hơn, chứ không phải là một người đàn bà lớn tuổi. Maria được thể hiện trẻ trung vì hai lý do: Thứ nhất, Thiên Chúa là nguồn gốc của tất cả các vẻ đẹp và Maria là một trong những người thân cận nhất với Thiên Chúa; thứ hai, tác giả thể hiện vẻ đẹp bên ngoài nhằm ẩn dụ cho vẻ đẹp nội tâm của Maria. Đức Mẹ Sầu Bi cũng là một trong những tác phẩm điêu khắc hiếm có của Michelangelo, bởi vì ông là nghệ sĩ chuyên vẽ tranh cho các mái vòm nhà thờ.

HỘI DÒNG TỘC BỔN MẠNG ĐỨC MẸ SẦU BI SÀI GÒN

Tổng số điểm của bài viết là: 15 trong 3 đánh giá

Xếp hạng: 5 - 3 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết
Tin xem nhiều
Tin Mới
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây